Satıcı Bazlı Tahsilat ve Komisyon Dağıtımı
Sipariş tamamlandığında ödeme platform üzerinden alınır; komisyon düşülür, kalan tutar ilgili satıcının bakiyesine veya banka hesabına aktarılır. Dağıtım kuralları ve aktarım zamanı seçilen kurumun çözümüne göre yapılandırılır; koşullar teklifinizde yazılıdır.
Çok satıcılı bir platformda temel fark budur: tahsilat tek noktadan alınır ama gelir birden fazla tarafa aittir. Tek satıcılı bir sitede ödeme doğrudan mağazanın hesabına geçerken, marketplace modelinde aynı ödemenin platform payına ve satıcı payına bölünmesi gerekir.
- Komisyon kesintisi: Platform komisyonu satıcı veya kategori bazında tanımlanabilir; kapsam kuruma göre değişir.
- Satıcı bakiyesi: Her satıcının alacağı ayrı izlenir; aktarım takvimi teklifte belirlenir.
- Sipariş bazlı dağıtım: Tek sepette birden fazla satıcı olduğunda tutar satıcılara paylaştırılır.
- Aktarım seçeneği: Bekletmeli veya sipariş tamamlanır tamamlanmaz aktarım, seçilen çözüme göre kurgulanır.
Emanet (Escrow) Akışı
Alıcı ödemesinin ürün teslim edilene veya hizmet onaylanana kadar bekletilip sonra satıcıya aktarıldığı emanet akışı, bazı ödeme kuruluşlarının marketplace çözümlerinde sunulur. Kapsam, bekletme süresi ve iade koşulları seçilen kurumun teklifinde yazılı belirlenir.
Emanet akışı iki taraflı bir güven sorununu çözer. Alıcı tanımadığı bir satıcıya peşin ödeme yapmakta tereddüt eder; satıcı da teslim ettiği ürünün bedelini göremeyeceğinden çekinir. Ödemenin bir ara adımda tutulması, her iki tarafın da platforma güvenmesini sağlar.
- Teslim onayı sonrası aktarım: Sipariş onaylanınca satıcı ödemesi serbest bırakılır.
- İade ve iptal: Aktarım öncesi iade daha basit yönetilir; aktarım sonrası kural kuruma göre değişir.
- İki taraf için güvence: Alıcı ürünü almadan satıcıya ödeme geçmez; satıcı onaylı siparişin bedelini görür.
- Uyuşmazlık: İtiraz sürecinde ödeme henüz aktarılmamışsa çözüm platformun elinde kalır.
API ile Platformunuzdan Yönetim
REST API ve webhook sunan çözümlerde satıcı tanımı, komisyon oranı, iade ve iptal işlemleri kendi arayüzünüzden yönetilir; ödeme deneyimi platformunuzun içinde kalır. Canlıya geçmeden önce test ortamında akışı deneyebilirsiniz.
- Satıcı tanımlama: Yeni satıcı kaydı ve banka hesabı bilgisi API üzerinden iletilir; hesap doğrulama kuruma göre değişir.
- Dinamik komisyon: Satıcı veya kategori bazında oran tanımı, desteklenen çözümlerde API üzerinden güncellenir.
- İade ve iptal: Kısmi iade ve sipariş iptali platform arayüzünden tetiklenir.
- Bildirim: Ödeme, iade ve aktarım olayları webhook ile platformunuza düşer.
Satıcı ve Platform Raporlaması
Satıcı bazlı gelir, komisyon, iade ve iptal kayıtları panelden izlenir. Satıcıların kendi tahsilat geçmişini ve bakiyesini gördüğü ayrı bir satıcı paneli bazı çözümlerde bulunur; kapsam seçilen kuruma göre değişir.
- Satıcı gelir raporları: Satıcı bazında işlem geçmişi ve alacak durumu.
- Komisyon raporu: Dönem bazında kesilen komisyon toplamı.
- İade ve iptal izleme: Hangi siparişin iade edildiği ve tutarın nereden düşüldüğü görünür.
- Dışa aktarım: CSV veya Excel çıktısı ve API ile veri çekme, kuruma göre sunulur.
Satıcı Deneyimini Kolaylaştırın
Bir platformun satıcı kaybetmesinin en sık nedenlerinden biri, kazancın ne zaman ve ne kadar ödeneceğinin belirsiz kalmasıdır. Satıcının kendi ekranından bakiyesini, bekleyen aktarımlarını ve kesilen komisyonu görebilmesi bu belirsizliği ortadan kaldırır.
- Satıcı paneli: Tahsilat geçmişi, bakiye durumu ve komisyon oranı satıcının kendi ekranında.
- Bakiye ve aktarım durumu: Hangi siparişin ödemesinin aktarıldığı, hangisinin beklediği ayrı görünür.
- Belgeler: Komisyon ve fatura görüntüleme için fatura oluşturucu ve muhasebe yazılımı entegrasyonu tarafındaki ihtiyacınızı görüşmede netleştirin.
- Hesap doğrulama: Satıcının banka hesabı veya IBAN doğrulaması, seçilen kurumun sürecine göre yapılır.
Hangi Sektörler İçin Uygun?
Çok satıcılı ödeme yönetimi belirli bir ürün grubuyla sınırlı değildir. Tahsilatı platform alıyor, komisyon kesiliyor ve kalan tutar üçüncü bir tarafa aktarılıyorsa model aynıdır; değişen yalnızca sipariş ve teslim akışıdır.
- E-ticaret pazar yerleri: Çok satıcılı ürün satışı, komisyon yönetimi ve ödeme dağıtımı. Tek satıcılı site için e-ticaret sanal POS.
- Moda, teknoloji, ev ve yaşam: Kategori bazlı farklı komisyon oranlarıyla çalışan dikey pazar yerleri.
- Hizmet pazar yerleri: İş tamamlandığında hizmet sağlayıcıya aktarım; freelance ve hizmet tahsilatı sayfasına da bakın.
- Yerel işletme platformları: Restoran, market ve mağaza listeleyen platformlarda sipariş bazlı tahsilat; bkz. restoran online sipariş.
- Niş ve koleksiyon pazarları: Antika, kitap ve özel ürünlerde emanet akışı öne çıkar; yurt dışı satıcı için dövizli ödeme.
Kart Kabulü ve Taksitli Satış
Ödeme sayfasında kabul edilen kart markaları, desteklenen taksit programları ve taksit sayısı seçtiğiniz kurumun teklifinde yazılı belirlenir. Taksitli satışta peşin işlemden farklı bir komisyon oranı uygulanır; fiyatlandırma sayfasında genel çerçeveyi, komisyon hesaplayıcı ile de tahmini maliyeti görebilirsiniz.
Marketplace modelinde taksitin bir ayrıntısı önemlidir: alıcı taksitle öderken satıcıya yapılacak aktarımın zamanlaması değişebilir. Bu koşul da sözleşme öncesinde teklifte yazılı olarak yer alır.
Platformunuz İçin Güvenlik ve Uyum
Kart bilgileri 3D Secure doğrulaması ve şifreli bağlantı ile korunur; sahtecilik kontrolleri ödeme kuruluşunun altyapısında çalışır. Kart verisi ödeme sayfasında kalır, platformunuzun sunucusunda saklanmaz.
Çok satıcılı platformlarda risk yönetimi ayrıca satıcı tarafını da kapsar: hangi satıcının hangi ürünü listelediği, yasaklı ürün ve hizmet listesine uygunluk ve iade oranları değerlendirilir. Ödeme hizmetini sanalpos.com sunmaz; başvuruyu koordine eder, hizmeti sözleşmede yazılı banka veya ödeme kuruluşu verir. Başvuru sürecinde hangi belgelerin istendiğini görebilirsiniz.
Pazaryeri ödeme altyapısı için teklif alırken sorun
- Satıcı API ile mi, panelden mi tanımlanır; bireysel satıcı kabul ediliyor mu, kimlik ve IBAN doğrulamasını kim yapar?
- Komisyon sepetteki her ürün kalemi için ayrılabiliyor mu; satıcı ya da kategori bazında farklı oran tanımlanabiliyor mu?
- Kuruluşun işlem ücreti toplam tutardan mı, sizin komisyonunuzdan mı düşülür?
- Satıcıya para ne zaman geçer; alıcı onayına kadar bekletme mümkün mü, aktarım takvimi nedir?
- Taksitli satışta satıcı payı ne zaman aktarılır?
- Aktarımdan sonra gelen iade ya da itirazda (chargeback) tutar kimden düşülür?
- Satıcı bakiyesini, bekleyen aktarımını ve kesilen komisyonu kendi panelinde görebiliyor mu?
- Test ortamı ve ödeme, iade, aktarım için webhook bildirimi var mı?
Ön görüşmede platformunuzdan geçecek aylık toplam ödeme tutarını (satıcı payları dahil), satıcı sayınızı, kategorilerinizi ve satıcıya ödemenin ne zaman geçmesi gerektiğini söyleyin. Bu kalemlerin teklifte yazılı olmasını isteyin. Komisyon ve satıcı faturalarının akışını mali müşavirinizle netleştirin. Ayrıntılı anlatım: pazaryerlerinde çoklu satıcı ödeme yönetimi.
