Blog

Ödeme Terimleri Sözlüğü: A'dan Z'ye Ödeme Kavramları

Türkçe ya da İngilizce yazabilirsiniz: «ters ibraz», «capture», «MOTO».

Terimin tanımı ve ilgili rehber burada çıkar; dilerseniz harf şeridinden bulun.

Ödeme dünyasında sıkça karşılaşılan terimlerin anlaşılır açıklamalarını bu sözlükte bulabilirsiniz. 3D Secure'dan tokenization'a, chargeback'ten provizyona kadar bilmeniz gereken tüm kavramlar tek sayfada.

  • Arama kutusu ve harf şeridiyle 28 terim
  • Her tanım birkaç cümlede, sade dille
  • Konuyu derinleştiren blog yazılarına bağlantı

Terimi kutuya yazın ya da harfinden bulun; nerede gördüğünüzü seçerseniz sizin için ne anlama geldiğini görün.

Buradaki tanımlar sektörde yaygın kullanılan genel karşılıklardır. Bir terimin uygulaması, çalıştığınız banka ya da ödeme kuruluşuna göre değişebilir.

A'dan Z'ye

Terimi harfinden bulun.

Harf şeridinden bir harfe geçin, o harfle başlayan terimlerin tanımlarını görün. Tanımın altındaki bağlantı, konunun ayrıntılı anlatıldığı rehbere gider.

2

2D Sanal POS (3D’siz İşlem)

Kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik koduyla, 3D Secure doğrulaması olmadan yapılan online ödemedir. Doğrulamasız işlem ancak çalışılan kurumun ayrıca onay verdiği durumlarda yapılabilir; kart sahibi işlemi tanımadığını bildirirse sorumluluk büyük ölçüde işletmede kalır.

Detaylı Rehber: 2D ve 3D Sanal POS Farkı →

3

3D Secure

Online ödemelerde kart sahibinin kimliğini doğrulamak için kullanılan ek güvenlik katmanıdır. Banka tarafından SMS veya mobil uygulama ile onay istenir.

Detaylı Rehber: 3D Secure Nedir? Online Ödeme Güvenliğinin Temel Taşı →

A

Acquirer (İşyeri Bankası)

Ödeme işleminde işyerinin bankası rolünü üstlenen kuruluştur. İşyerinin kart ödemelerini kabul etmesini sağlar ve fonları işyeri hesabına aktarır.

B

BIN (Bank Identification Number)

Kart numarasının ilk 6 hanesidir (yeni standartta 8 haneye kadar). Kartı veren bankayı, kart ağını, kart türünü ve ülkeyi tanımlar; kart sahibine dair bilgi taşımaz.

Araç: BIN Sorgulama: ilk 6 haneyle kartın bankasını ve türünü görün →

BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi)

Banka ve sigorta işlemleri üzerinden alınan bir gider vergisidir. Sanal POS komisyonuna BSMV uygulanabilir; teklifte oranın BSMV dahil mi hariç mi yazıldığına bakın. Uygulama için mali müşavirinize danışın.

Detaylı Rehber: Vergisiz Sanal POS Kullanımı: Vergi Muafiyeti ve Şartları →

C

Chargeback (Ters İbraz)

Kart sahibinin, kartıyla yapılan bir işlemi bankası aracılığıyla itiraz ederek geri almasıdır. Kart sahibi tarafında bankalarda genellikle «harcama itirazı» olarak geçer. İşletme için mali ve operasyonel risk oluşturur.

Detaylı Rehber: Chargeback Nedir? İşletmeler İçin Ters İbraz Rehberi →

CVV/CVC

Kartın güvenlik kodudur; çoğu kartta arka yüzde 3 hanelidir, bazı kart ağlarında ön yüzde 4 hanedir. Online ödemelerde kartın fiziksel olarak elde bulunduğunu doğrulamak için istenir.

Detaylı Rehber: CVV Kodu Nedir? Kartınızdaki Güvenlik Kodunun Önemi →

D

Dijital Slip

POS işlemlerinde kağıt fiş yerine elektronik ortamda oluşturulan dijital makbuzdur. SMS veya e-posta ile müşteriye iletilir.

Detaylı Rehber: Dijital Slip Nedir? Elektronik POS Fişi Rehberi →

F

Fraud (Ödeme Sahteciliği)

Ödeme sistemlerinde yetkisiz veya sahte işlem yapılmasıdır. Çalıntı kart bilgileri, kimlik hırsızlığı veya sosyal mühendislik yöntemleriyle gerçekleştirilir.

Detaylı Rehber: Fraud & Risk Skorlama →

I

Issuer (Kartı Veren Banka)

Tüketiciye kredi kartı veya banka kartı veren finansal kuruluştur. İşlem sırasında kartın geçerliliğini ve bakiyesini kontrol eder.

K

Komisyon Oranı

Her başarılı kartlı işlemden ödeme hizmet sağlayıcısının aldığı hizmet bedelinin yüzdesidir; satış tutarından düşülür. Peşin ve taksitli satış için oranlar ayrı belirlenir; oran, kullanım ve varsa kurulum ücretleri seçilen kurumun teklifinde yazılı olur.

Araç: Komisyon Hesaplayıcı: net tutar ve teklif karşılaştırma →

M

Mail Order

Müşterinin fiziksel olarak bulunmadığı durumlarda kart bilgilerinin telefon, e-posta veya faks ile alınarak işlem yapılmasıdır. MOTO (Mail Order/Telephone Order) olarak da bilinir.

Detaylı Rehber: Mail Order Nedir? Telefonla ve E-posta ile Ödeme Alma Rehberi →

N

NFC (Near Field Communication)

Yakın alan iletişimi teknolojisidir. Temassız ödeme yapmak için kart veya telefonun POS cihazına yaklaştırılmasıyla çalışır.

Detaylı Rehber: NFC ile Ödeme Nedir? Temassız Ödeme Rehberi →

O

Otorizasyon

Kart işlemlerinde bankanın kartı ve işlemi doğrulayarak yetkilendirmesidir. Kartın geçerliliği, bakiye ve güvenlik kontrolleri bu aşamada yapılır; onaylanan işlem için banka bir otorizasyon (onay) kodu üretir.

Detaylı Rehber: Otorizasyon Nedir? Kart Ödemelerinde Yetkilendirme Süreci →

Ö

Ödeme Geçidi (Payment Gateway)

Online ödemelerde işyeri ile banka arasında güvenli veri iletimini sağlayan yazılım altyapısıdır. Kart bilgilerini şifreler ve bankaya iletir.

Detaylı Rehber: Payment Gateway (Ödeme Geçidi) Nedir? Nasıl Çalışır? →

Ön Provizyon (Ön Otorizasyon)

Tutarın karttan çekilmeden, kartın kullanılabilir limitinde ya da bakiyesinde ayrılmasıdır (pre-authorization). Otel ve araç kiralama gibi işlerde kullanılır; asıl çekim son provizyonla (capture) yapılır. Son provizyon alınmazsa ayrılan tutar, kartı veren bankanın belirlediği süre sonunda serbest kalır.

Detaylı Rehber: Ön Provizyon ve Son Provizyon Farkı →

P

PCI-DSS

Payment Card Industry Data Security Standard, kart bilgilerini işleyen, saklayan veya ileten tüm kuruluşların uyması gereken uluslararası güvenlik standardıdır.

Detaylı Rehber: PCI-DSS Uyumluluğu Rehberi →

Peşin Fiyatına Taksit

Müşterinin ürünü peşin fiyatına alıp ödemeyi taksitlere böldüğü modeldir; taksitli toplam peşin fiyatla aynıdır. Taksitin maliyeti müşteriden alınmaz; işletme bunu komisyon olarak üstlenir.

Detaylı Rehber: Peşin Fiyatına Taksit Nedir? İşletme ve Tüketici Rehberi →

POS (Point of Sale)

Satış noktası terminal cihazıdır. Fiziksel mağazalarda kart ile ödeme kabul etmek için kullanılır. Sanal POS ise online ortamda aynı işlevi görür.

Detaylı Rehber: POS Nedir? Fiziksel, Sanal ve Mobil POS Karşılaştırması →

Provizyon

Kart ile yapılan ödemelerde bankanın işlemi onaylaması sürecidir. Ön provizyon tutarı bloke eder, son provizyon çekim işlemini tamamlar.

Detaylı Rehber: Provizyon Nedir? Ödeme Sürecindeki Rolü ve Önemi →

Q

QR Ödeme

QR (Quick Response) kod aracılığıyla yapılan temassız ödeme yöntemidir. Müşteri QR kodu telefonuyla tarayarak ödeme işlemini başlatır.

Detaylı Rehber: QR Kod ile Ödeme Nasıl Yapılır? İşletmeler İçin Rehber →

R

Refund (Para İadesi)

Tamamlanmış bir ödeme işleminin tamamen veya kısmen geri alınmasıdır. İade, ödemenin yapıldığı karta yapılır; tutarın karta yansıma süresi kartı veren bankaya bağlıdır. Gün sonundan önce yapılan geri alma ise iptal (void) olarak geçer.

Detaylı Rehber: Refund (Para İadesi) Nedir? İşletmeler İçin İade Süreci Rehberi →

S

Sanal Kart

Fiziksel formu olmayan, dijital ortamda oluşturulan ve kullanılan ödeme kartıdır. Tek kullanımlık ya da limitli oluşturulabilir, online alışverişlerde güvenlik sağlar. Plastik karta ise fiziksel kart denir.

Detaylı Rehber: Sanal Kart Nedir? Nasıl Oluşturulur ve Kullanılır? →

Sanal POS

İnternet üzerinden kredi kartı ve banka kartı ile ödeme kabul etmeyi sağlayan yazılım altyapısıdır. E-ticaret, SaaS ve online hizmetler için kullanılır.

Detaylı Rehber: Sanal POS Nedir? İşletmeniz İçin Bilmeniz Gereken Her Şey →

Soft POS

Akıllı telefonu POS cihazına dönüştüren yazılım çözümüdür. NFC teknolojisi ile telefonun temassız ödeme kabul etmesini sağlar.

Detaylı Rehber: Soft POS Nedir? Telefonunuzu POS Cihazına Dönüştürün →

T

Ters İbraz

Chargeback'in Türkçe karşılığıdır. Kart sahibinin bankası aracılığıyla işlemi itiraz ederek tutarı geri almasıdır.

Detaylı Rehber: Chargeback Nedir? İşletmeler İçin Ters İbraz Rehberi →

Tokenization

Hassas kart bilgilerinin benzersiz bir token (şifreli referans) ile değiştirilmesidir. Tek tıkla ödeme ve tekrarlayan ödemeler için kullanılır.

Detaylı Rehber: Tek Tıkla Ödeme & Tokenization →

V

Valör

Kartlı satış tutarının işletmenin hesabına geçtiği gün ya da bunun için geçen süredir. Valörsüz (ertesi gün) ödemede tutar genellikle ertesi iş günü, blokeli ödemede sözleşmede yazan süre sonunda hesaba geçer. Sizin için geçerli valör teklifte yazılı olur.

Ödeme altyapınızı kurmak istiyorsanız başvurunuzu bırakın; teklifi inceleyip karar verin. Komisyon, kullanım ve varsa kurulum ücretleri seçilen kurumun teklifinde yazılı belirlenir.

Ücretsiz Başvur

Tanımlar genel sektör karşılıklarıdır; sözleşmenizde geçen terimin karşılığı için çalıştığınız kuruluşun belgelerine bakın.

Nereden başlamalı?

Üç başlıkta en çok aranan terimler.

Sözlüğe ilk kez bakıyorsanız, bu üç grup çoğu sorunun karşılığını içerir.

Temel kavramlar

Ödemenin nasıl alındığını ve hangi kuruluşun ne yaptığını anlatan terimler.

Güvenlik terimleri

Kart bilgisinin korunması ve kart sahibinin doğrulanmasıyla ilgili terimler.

Ücret ve ödeme takvimi

Tutarın ne zaman bloke edildiği, hesaba ne zaman geçtiği ve hangi kalemlerin eklendiğiyle ilgili terimler.

Listede aradığınız terim yoksa telefonla sorabilirsiniz; sözlüğe eklenmesi için not alınır.

Ücretsiz Başvuru →Başvuru formunu doldurmadan önce inceleyin: KVKK Aydınlatma Metni.
Sık sorulan sorular

Sözlük Hakkında

Sözlüğü nasıl kullanırım?

Hero'nun altındaki harf şeridinden bir harfe geçin; o harfle başlayan terimler ve kısa tanımları listelenir. Tanımın altında "Detaylı Rehber" bağlantısı varsa, konunun daha geniş anlatıldığı blog yazısına gider. Tarayıcınızın sayfa içi arama kısayolu ile de terim adını arayabilirsiniz.

Aradığım terim listede yoksa ne yapmalıyım?

Sözlük yaygın kullanılan kavramlarla sınırlıdır. Aradığınız terim yoksa telefonla iletebilirsiniz; öneriniz not alınır ve sonraki güncellemede değerlendirilir. Terim bir sözleşme ya da ekstre kaleminde geçiyorsa, karşılığını çalıştığınız kuruluşun belgelerinden de kontrol edin.

Tanımlar ne sıklıkla güncelleniyor?

Sayfa, yeni terimler eklendikçe ve mevcut tanımlarda düzeltme gerektikçe güncellenir. Mevzuat ya da sektör uygulaması değişirse ilgili tanım gözden geçirilir. Kritik bir kararı yalnız buradaki tanıma dayandırmak yerine, kuruluşunuzun güncel belgeleriyle karşılaştırmanızı öneririz.

Aynı terim her kuruluşta aynı anlama mı gelir?

Temel kavramların anlamı büyük ölçüde ortaktır; ancak uygulama farklılaşabilir. Örneğin valor süresi, provizyon açık kalma süresi veya iade akışı kuruluşa ve anlaşmaya göre değişir. Buradaki tanımlar genel çerçeveyi verir; sizin için geçerli koşullar sözleşmenizde ve teklifinizde yazar.

Sonraki adım

Terimleri Öğrendiniz, Sırada Başvuru Var

Sanal POS başvurunuzu bırakın; sanalpos.com süreci koordine etsin, ödeme hizmetini ilgili ödeme kuruluşu sunsun.

Başvuru ücretsizdir. Teklifi inceleyip karar verin.

Başvuru nasıl ilerler? →

Sorularınız için:0212 909 00 87ya da WhatsApp’tan yazın

Ara WhatsApp Ücretsiz Başvur →